«مردها احساساتی نیستند»، «مرد باید قوی باشه و گریه نکنه»، «وظیفه مرد نانآوری است». این جملات و باورها، بخشی از یک فیلمنامه نانوشته اما قدرتمند هستند که از کودکی به پسران دیکته میشود. اما آیا این ویژگیها واقعاً ذاتی و بیولوژیک هستند یا توسط جامعه ساخته و پرداخته شدهاند؟ حوزه جذاب روانشناسی جنسیتی مردان دقیقاً به همین سوالات میپردازد. این شاخه از روانشناسی، به جای تمرکز بر تفاوتهای بیولوژیک، به این موضوع میپردازد که چگونه انتظارات، کلیشهها و فشارهای اجتماعی، افکار، احساسات و رفتار مردان را شکل میده دهند. درک این روانشناسی نه تنها به خود مردان برای داشتن یک زندگی سالمتر کمک میکند، بلکه به زنان هم کمک می کند تا درک بهتری از شریک زندگی، پدر، برادر یا پسرشان داشته باشند.
این مقاله به اعماق روانشناسی جنسیتی مردان سفر میکند، مفاهیمی مانند «نقشهای جنسیتی» و «مردانگی سمی» را به زبانی ساده توضیح میدهد و در نهایت، تصویری از یک «مردانگی سالم» را ترسیم میکند.
تفاوت جنس (Sex) با جنسیت (Gender)
برای شروع، باید یک تفاوت اساسی را درک کنیم:
- جنس (Sex): به ویژگیهای بیولوژیک و فیزیکی اشاره دارد که یک فرد را به عنوان مذکر یا مونث تعریف میکند (مانند کروموزومها و اندامهای تناسلی).
- جنسیت (Gender): به نقشها، رفتارها، فعالیتها و ویژگیهایی اشاره دارد که یک جامعه برای مردان و زنان «مناسب» میداند. جنسیت یک برساخت اجتماعی و روانی است.
بنابراین، وقتی از روانشناسی جنسیتی مردان صحبت میکنیم، در مورد ویژگیهای ذاتی و بیولوژیک حرف نمیزنیم، بلکه در مورد ویژگی هایی صحبت می کنیم که جامعه به ما می دهد.
نقشهای جنسیتی سنتی مردانه چیست؟
روانشناسان از استعاره «جعبه مردانگی» برای توصیف مجموعه قوانین سفت و سختی استفاده میکنند که جامعه به طور سنتی برای پسران و مردان تعریف کرده است. قرار گرفتن در این جعبه به معنای «مرد واقعی» بودن است و خروج از آن اغلب با تمسخر، طرد شدن یا زیر سوال رفتن مردانگی همراه است.
مهمترین قوانین این جعبه عبارتند از:
- عدم ابراز احساسات (سنگدلی عاطفی): یک مرد واقعی نباید احساسات «آسیبپذیر» مانند غم، ترس یا اضطراب را نشان دهد. تنها احساس قابل قبول برای او، اغلب خشم است. "مرد که گریه نمیکنه!"
- استقلال و خودکفایی افراطی: یک مرد باید مشکلاتش را به تنهایی حل کند و هرگز درخواست کمک نکند، زیرا درخواست کمک نشانه ضعف است.
- نانآور اصلی بودن: ارزش یک مرد اغلب با موفقیت شغلی و توانایی او در تأمین مالی خانواده سنجیده میشود.
- قدرت، پرخاشگری و سلطه: از مردان انتظار میرود که قوی، رقابتجو و مسلط باشند و کنترل اوضاع را در دست بگیرند.
- پرهیز از هر چیز زنانه: هرگونه علاقه، رفتار یا احساسی که «زنانه» تلقی شود (مانند علاقه به هنر، ابراز محبت کلامی یا مراقبت از دیگران) باید سرکوب شود.
چرا مردان احساسات خود را بروز نمیدهند؟ ریشه روانشناختی
این یکی از پرتکرارترین سوالات در روانشناسی جنسیتی مردان این است که. پاسخ در همان «جعبه مردانگی» نهفته است. از سنین بسیار پایین، پسران برای ابراز احساساتی مانند: غم و ترس تنبیه (مثلاً با تمسخر) و برای ابراز خشم، تشویق یا حداقل تحمل میشوند. این شرطیسازی اجتماعی باعث میشود که مردان یاد بگیرند طیف وسیعی از احساسات طبیعی خود را سرکوب کرده و آن را به اعماق روان خود بفرستند. در نتیجه، بسیاری از مردان در بزرگسالی حتی توانایی شناسایی و تشخیص احساسات خود را ندارند و تنها راهی که برای تخلیه هیجانات درونی خود میشناسند، از طریق خشم یا رفتارهای پرخاشگرانه است.
مردانگی سمی چیست؟
این روزها اصطلاح «مردانگی سمی» زیاد شنیده میشود، اما اغلب به اشتباه درک شده است. مردانگی سمی به چه معناست؟ این اصطلاح به جنبههای مضر و افراطی «جعبه مردانگی سنتی» اشاره دارد که هم به خود مردان و هم به اطرافیانشان آسیب میزند.
مثالهایی از مردانگی سمی:
- سرکوب احساسات به حدی که منجر به افسردگی، اضطراب شدید یا فروپاشی روانی شود.
- خودکفایی افراطی به حدی که یک مرد با داشتن علائم بیماری خطرناک، از مراجعه به پزشک خودداری کند.
- نیاز به سلطه که به کنترلگری، تحقیر دیگران و به خصوص زنستیزی (باور به برتری مردان بر زنان) منجر شود.
- تبدیل حس رقابت و پرخاشگری به خشونت فیزیکی، قلدری یا آزار کلامی.
پیامدهای روانشناسی جنسیتی سنتی بر مردان
پافشاری جامعه بر قوانین «جعبه مردانگی» پیامدهای واقعی و گاهی مرگباری برای مردان دارد:
تأثیر بر سلامت روان:
مردان به دلیل عدم مراجعه به مشاور و سرکوب احساسات، آمار بسیار بالاتری در خودکشی موفق دارند. همچنین، اعتیاد به الکل و مواد مخدر در میان آنها به عنوان راهی برای «بیحس کردن» دردهای روانی، شایعتر است. درهمچین مواردی مشاوره روانشناسی حضوری به شما کمک خواهد کرد ت سلامت روان خود را حفظ کنید.
تأثیر بر سلامت جسمی:
باور به «شکستناپذیری» باعث میشود مردان بیشتر درگیر رفتارهای پرخطر (مانند رانندگی خطرناک) شوند و علائم بیماری را نادیده بگیرند تا زمانی که خیلی دیر شود.
تأثیر بر روابط:
دشواری در ابراز احساسات و همدلی، باعث ایجاد فاصله عاطفی با شریک زندگی، فرزندان و دوستان میشود. این امر میتواند منجر به احساس تنهایی عمیق، حتی در میان جمع، شود. برای درمان اختلال نعوظ روانی باید با یک روانشناس مجرب صحبت کنید.
مشکلات و اختلالات مرتبط با روانشناسی جنسیتی مردان
فشار برای انطباق با نقشهای جنسیتی سفت و سخت میتواند منجر به مشکلات و اختلالات روانی مشخصی شود. این مشکلات نقص ذاتی مردان نیستند، بلکه واکنشی به تضاد بین خود واقعی فرد و انتظارات جامعه هستند.
۱. آشفتگی جنسیتی (Gender Dysphoria)
این یک تشخیص بالینی است که به پریشانی و رنج عمیق ناشی از عدم تطابق بین هویت جنسیتی فرد و جنسیت تعیین شده در بدو تولد او اشاره دارد. برای مثال، فردی که با بیولوژی مردانه متولد شده، اما هویت درونی و پایدار خود را به عنوان یک زن (یا هویتی دیگر) میشناسد. مهم است بدانیم که «اختلال» در اینجا خود هویت فرد نیست، بلکه «رنج و پریشانی» ناشی از این عدم تطابق است. این افراد برای کاهش این رنج و همسو کردن زندگی خود با هویت واقعیشان، نیازمند حمایت تخصصی از سوی سکستراپیست و درمانگران حوزه جنسیت هستند.
۲. بحران هویت مردانه (Masculine Identity Crisis)
این یک مشکل شایع غیربالینی است که بسیاری از مردان در مقاطعی از زندگی خود تجربه میکنند. این بحران زمانی رخ میدهد که یک مرد حس میکند نمیتواند یا نمیخواهد انتظارات سنتی مردانگی را برآورده کند.
مثال: مردی که به طور طبیعی فردی حساس، هنرمند و عاطفی است، اما به دلیل فشار جامعه برای «قوی و خشن» بودن، دچار اضطراب و سردرگمی در مورد هویت خود میشود. یا مردی که شغل خود را از دست میدهد و با از دست دادن نقش «نانآور»، کل هویت مردانه خود را در خطر میبیند.
۳. فشار نقش جنسیتی و سلامت روان
این فشار مداوم برای «مرد بودن» میتواند مستقیماً به مشکلات سلامت روان منجر شود:
- اضطراب عملکرد: ترس دائمی از شکست خوردن، به اندازه کافی قوی نبودن یا به اندازه کافی موفق نبودن در کار و زندگی.
- ناتوانی در صمیمیت: ترس از نشان دادن آسیبپذیری و احساسات واقعی، مانع از شکلگیری روابط عمیق و صمیمی با شریک عاطفی و دوستان میشود.
- پرخاشگری منفعل یا فعال: وقتی خشم تنها احساس «مجاز» برای یک مرد است، او یاد میگیرد که تمام احساسات دیگر مانند غم، ناامیدی یا ترس را به شکل خشم بروز دهد.
- سوءمصرف مواد: استفاده از الکل یا مواد مخدر به عنوان یک مکانیزم دفاعی برای سرکوب کردن و فرار از دردهای عاطفی که اجازه ابراز آنها وجود ندارد.
روانشناسی جنسیتی مدرن
خوشبختانه، درک مدرن از روانشناسی جنسیتی مردان، راه را برای تعریف یک مدل جدید و سالمتر از مردانگی باز کرده است. مردانگی سالم (Healthy Masculinity) به معنای کنار گذاشتن تمام ویژگیهای مردانه نیست، بلکه به معنای داشتن انعطافپذیری روانی و حق انتخاب است. ویژگیهای کلیدی مردانگی سالم عبارتند از:
- هوش هیجانی: توانایی شناسایی، درک و ابراز طیف کامل احساسات انسانی، از شادی و عشق گرفته تا غم و ترس.
- همدلی و مراقبت: توانایی درک احساسات دیگران و نشان دادن حس مراقبت و حمایت.
- قدرت درونی به جای سلطه بیرونی: قدرت واقعی در کنترل خود و تابآوری است، نه در کنترل و سلطه بر دیگران.
- توانایی درخواست کمک: درک اینکه درخواست کمک (چه از پزشک، چه از مشاور و چه از یک دوست) نشانه قدرت و خودآگاهی است، نه ضعف.
- احترام به همه افراد: ارزشگذاری و احترام به دیگران صرف نظر از جنسیت آنها.
- انعطافپذیری در نقشها: پذیرش اینکه یک مرد میتواند هم نانآور باشد و هم یک پدر مهربان و درگیر در تربیت فرزندان؛ هم قوی باشد و هم حساس.
مشکلات جنسیتی مربوط به نعوظ و انزال
۱. اختلال نعوظ
اختلال نعوظ به ناتوانی مداوم در رسیدن به نعوظ یا حفظ نعوظ کافی برای داشتن یک رابطه جنسی رضایتبخش گفته میشود. علل آن میتواند جسمی (بیماریهای قلبی، دیابت، فشار خون)، روانی (استرس، افسردگی) یا ترکیبی از هر دو باشد. درمان: اولین قدم مراجعه به پزشک برای بررسی علل زمینهای است. درمان شامل تغییرات سبک زندگی (ورزش، رژیم سالم)، مدیریت بیماریها، و داروهای خوراکی مانند سیلدنافیل (ویاگرا) است. اگر ریشه مشکل روانی باشد، سکس تراپی بسیار موثر است.
۲. انزال زودرس
انزال زودرس به وضعیتی گفته میشود که در آن، انزال تقریبا همیشه قبل از یک دقیقه پس از دخول رخ میدهد. این مشکل میتواند باعث استرس و ناامیدی شود. درمان: تکنیکهای رفتاری مانند «شروع و توقف» و تکنیک «فشردن» که در سکس تراپی آموزش داده میشوند، بسیار موثرند. کرمها و اسپریهای بیحس کننده موضعی و همچنین برخی داروهای ضدافسردگی (SSRIs) گزینههای پزشکی موثری هستند.
۳. انزال دیررس یا عدم انزال
این مشکل به تاخیر بسیار طولانی در رسیدن به ارگاسم و انزال، یا ناتوانی کامل در انزال علیرغم تحریک کافی گفته میشود. علل آن میتواند آسیبهای عصبی، مصرف برخی داروها (به خصوص ضدافسردگیها) و عوامل روانی باشد. درمان : درمان به علت زمینهای بستگی دارد. اگر مشکل از دارو باشد، پزشک آن را تغییر میدهد. سکس تراپی به فرد کمک میکند تا اضطرابها و تعارضات روانی مرتبط با لذت را حل کند. استفاده از ویبراتورها برای افزایش تحریک نیز میتواند مفید باشد.
۴. انزال پسرونده
در این حالت، هنگام ارگاسم، منی به جای خروج از آلت، به عقب و به داخل مثانه برمیگردد. این وضعیت که به آن «ارگاسم خشک» نیز میگویند، خطرناک نیست اما میتواند باعث ناباروری شود. علل شایع آن شامل جراحی پروستات یا مثانه، دیابت و مصرف برخی داروهاست. درمان: اگر مشکل به دلیل مصرف دارو باشد، قطع آن معمولا وضعیت را به حالت عادی بازمیگرداند. داروهایی مانند سودوافدرین میتوانند به بسته شدن گردن مثانه کمک کنند. اگر هدف باروری باشد، میتوان اسپرم را از ادرار پس از انزال جمعآوری و برای لقاح آزمایشگاهی استفاده کرد.
۵. انزال دردناک
فرد هنگام انزال یا بلافاصله پس از آن، در ناحیه آلت، کیسه بیضه یا پرینه (بین بیضهها و مقعد) احساس درد میکند. علل آن میتواند شامل عفونت پروستات (پروستاتیت)، مشکلات مجرای ادرار، مشکلات عصبی یا عوارض جراحی باشد.درمان: مراجعه به اورولوژیست برای تشخیص علت ضروری است. درمان بر اساس علت زمینهای است و میتواند شامل مصرف آنتیبیوتیک برای عفونت، داروهای ضدالتهاب یا در برخی موارد، فیزیوتراپی کف لگن برای کاهش اسپاسم عضلانی باشد.
۶. پریاپیسم
پریاپیسم یک وضعیت اورژانسی است که در آن نعوظ برای بیش از چهار ساعت، بدون تحریک جنسی، ادامه مییابد و معمولا دردناک است. این حالت به دلیل به دام افتادن خون در آلت رخ میدهد و میتواند به بافت نعوظی آسیب دائمی بزند. درمان: این وضعیت نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است. پزشکان با استفاده از داروهای تزریقی یا تخلیه خون به وسیله سرنگ، تلاش میکنند تا نعوظ را برطرف کنند. هرگونه تاخیر میتواند منجر به اختلال نعوظ دائمی شود.
۷. انزال خونی
به وجود خون در مایع منی گفته میشود. اگرچه دیدن آن میتواند بسیار ترسناک باشد، اما در مردان زیر ۴۰ سال، معمولا خوشخیم و موقتی است و علت مشخصی ندارد. در مردان مسنتر، میتواند نشانهای از عفونت پروستات، التهاب یا در موارد نادر، سرطان باشد. درمان: مراجعه به اورولوژیست برای بررسی لازم است. در اکثر موارد در مردان جوان، هیچ درمانی لازم نیست و خود به خود برطرف میشود. اگر عفونت تشخیص داده شود، آنتیبیوتیک تجویز میشود.
مشکلات مربوط به میل و روانشناسی جنسی
۱. کاهش میل جنسی
به معنای کاهش مداوم علاقه و تمایل به فعالیت جنسی است که باعث پریشانی فرد میشود. دلایل آن شامل کاهش تستوسترون، استرس، افسردگی، مشکلات در رابطه و عوارض داروهاست.درمان: آزمایش خون برای بررسی سطح هورمونها اولین قدم است. درمان جایگزینی با تستوسترون (TRT)، مشاوره فردی یا زوج درمانی، و تغییرات سبک زندگی (ورزش، خواب کافی، مدیریت استرس) راهکارهای اصلی هستند.
۲. اضطراب عملکرد جنسی
یک مشکل روانی است که در آن، فرد نگران عملکرد خود و توانایی در راضی کردن شریکش است. این اضطراب خود باعث اختلال نعوظ یا انزال زودرس شده و یک چرخه معیوب ایجاد میکند. درمان: سکس تراپی و درمان شناختی-رفتاری (CBT) بهترین راهکارها هستند. تکنیکهای ذهن آگاهی (Mindfulness) به فرد یاد میدهند که به جای تمرکز بر نگرانی، بر لذت و احساسات فیزیکی لحظه حال متمرکز شود.
۳. اعتیاد به پورنوگرافی
به استفاده اجباری و خارج از کنترل از پورنوگرافی گفته میشود که با وجود پیامدهای منفی ادامه مییابد. این مشکل میتواند منجر به انتظارات غیرواقعی از رابطه جنسی و کاهش علاقه به رابطه با شریک واقعی شود. درمان: روان درمانی فردی، به خصوص CBT، به فرد کمک میکند تا محرکها و الگوهای فکری خود را مدیریت کند. پیوستن به گروههای حمایتی نیز میتواند بسیار مفید باشد.
۴. ترس از دخول
وضعیتی است که در آن مرد هنگام تلاش برای دخول دچار اضطراب شدید و انقباض عضلات کف لگن میشود و از رابطه دخولی اجتناب میکند. ریشه این مشکل اغلب روانی است. درمان: سکس تراپی خط اول درمان است تا به ریشههای روانی اضطراب پرداخته شود. تکنیکهای شناختی-رفتاری (CBT) و آرامسازی بسیار موثر هستند. فیزیوتراپی کف لگن نیز به کنترل ارادی عضلات کمک میکند.
مشابه این وضعیت در زنان واژینیسموس می باشد.
۵. بیزاری جنسی
یک ترس یا انزجار شدید و مداوم از تماس جنسی است که باعث میشود فرد از تمام یا تقریبا تمام فعالیتهای جنسی با شریک خود اجتناب کند. این مشکل بسیار شدیدتر از کاهش میل جنسی است و اغلب ریشه در تجربیات آسیبزای گذشته (تروما)، اضطراب شدید یا تربیت سختگیرانه دارد. درمان: روان درمانی عمیق، به خصوص درمانهایی که بر روی تروما متمرکز هستند (مانند EMDR)، برای پردازش تجربیات گذشته ضروری است. سکس تراپی به فرد کمک میکند تا به تدریج و در یک محیط امن، دوباره با صمیمیت و تماس فیزیکی ارتباط برقرار کند.
۶. وسواس جنسی
این مشکل بخشی از اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) است و شامل افکار یا تصاویر جنسی ناخواسته، مزاحم و بسیار پریشانکننده است که با ارزشهای فرد در تضاد هستند. این افکار میتوانند در مورد گرایش جنسی، کودکان یا اعمال تابو باشند و باعث شرم و اضطراب شدید شوند. درمان: درمان تخصصی OCD، به ویژه روش «مواجهه و جلوگیری از پاسخ» (ERP)، استاندارد طلایی درمان است. در این روش، فرد یاد میگیرد که بدون انجام اعمال وسواسی، با اضطراب ناشی از افکار خود روبرو شود. داروهای ضدافسردگی (SSRIs) نیز میتوانند بسیار کمک کننده باشند.
۶. سندرم بیماری پس از ارگاسم
یک بیماری نادر است که در آن، فرد بلافاصله پس از انزال دچار مجموعهای از علائم شبهآنفولانزا میشود. این علائم میتواند شامل خستگی شدید، تب، آبریزش بینی، درد عضلانی و مشکلات تمرکز باشد و برای چند روز ادامه یابد. این وضعیت میتواند باعث شود فرد از رابطه جنسی اجتناب کند. درمان: علت دقیق آن ناشناخته است اما به نظر میرسد یک واکنش خودایمنی به منی خود فرد باشد. درمان قطعی وجود ندارد، اما برخی پزشکان از داروهای آنتیهیستامین، ضدالتهابها یا تزریقهای حساسیتزدایی با دوزهای بسیار پایین منی خود فرد برای مدیریت علائم استفاده میکنند.
۷. افسردگی پس از رابطه جنسی
به تجربه احساس غم، اضطراب، تحریکپذیری یا گریه بلافاصله پس از یک رابطه جنسی کاملا رضایتبخش گفته میشود. این احساسات دلیل مشخصی ندارند و میتوانند فرد و شریکش را گیج و ناراحت کنند. علت آن به طور کامل مشخص نیست اما ممکن است به نوسانات هورمونی پس از ارگاسم یا عوامل روانی زمینهای مرتبط باشد. درمان: اولین قدم، آگاهی از این است که این یک پدیده واقعی است. صحبت صادقانه با شریک جنسی برای جلوگیری از سوءتفاهم بسیار مهم است. اگر این حالت مکرر و شدید است، مشاوره با یک روانشناس یا سکس تراپیست میتواند به شناسایی و مدیریت عوامل روانی زمینهای کمک کند.
مشکلات جنسی فیزیکی، پزشکی و ساختاری
۱. بیماری پیرونی:
یک مشکل فیزیکی است که در آن، بافت اسکار در زیر پوست آلت تناسلی تشکیل شده و باعث ایجاد انحنا یا خمیدگی غیرطبیعی در آلت هنگام نعوظ میشود. این وضعیت میتواند باعث درد و دشواری در رابطه جنسی شود. درمان: مراجعه به اورولوژیست ضروری است. درمان میتواند شامل داروهای خوراکی، تزریقی یا در موارد شدیدتر، جراحی برای صاف کردن آلت باشد.
۲. درد هنگام رابطه جنسی
به درد مداوم یا مکرر در ناحیه تناسلی قبل، حین یا پس از رابطه جنسی گفته میشود. علل آن میتواند شامل عفونتها، مشکلات پوستی، بیماری پیرونی، پروستاتیت یا فیموزیس (تنگی پوست ختنهگاه) باشد.درمان: تشخیص علت اصلی توسط پزشک کلیدی است. درمان بر اساس علت زمینهای انجام میشود و میتواند شامل کرمهای دارویی، آنتیبیوتیکها، یا در صورت وجود مشکل ساختاری، جراحیهای کوچک باشد.
۳. فیموزیس
به تنگی بیش از حد پوست ختنهگاه گفته میشود که باعث میشود نتوان آن را به عقب روی سر آلت (حشفه) کشید. این وضعیت میتواند باعث درد هنگام نعوظ یا رابطه جنسی و همچنین افزایش ریسک عفونت شود.درمان: در موارد خفیف، استفاده از کرمهای استروئیدی موضعی میتواند به افزایش کشسانی پوست کمک کند. در موارد شدیدتر، انجام عمل ختنه یا یک جراحی کوچک برای گشاد کردن دهانه پوست (پرپوتیوپلاستی) راه حل قطعی است.
۴. بالانیت
به التهاب و ورم سر آلت تناسلی (حشفه) گفته میشود. علائم آن شامل قرمزی، خارش، درد و گاهی ترشحات است. علل شایع آن شامل بهداشت نامناسب در افراد ختنه نشده، عفونتهای قارچی یا باکتریایی و حساسیتهای پوستی است. درمان: درمان بستگی به علت دارد. کرمهای ضدقارچ یا آنتیبیوتیک، رعایت بهداشت و خشک نگه داشتن ناحیه، و در صورت تکرار، انجام عمل ختنه، راهکارهای اصلی هستند.
۵. هیپوگنادیسم
به شرایطی گفته میشود که در آن بیضهها به اندازه کافی هورمون تستوسترون تولید نمیکنند. این وضعیت علت اصلی کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ، خستگی، افسردگی و کاهش توده عضلانی در بسیاری از مردان است. درمان: پس از تشخیص از طریق آزمایش خون، درمان اصلی، «درمان جایگزینی با تستوسترون» (TRT) است که به صورت ژل، تزریق یا چسبهای پوستی برای نرمالسازی سطح هورمون تجویز میشود.
۶. مشکلات پروستات و تاثیر آن
بیماریهایی مانند پروستاتیت (التهاب پروستات) و بزرگ شدن خوشخیم پروستات (BPH) میتوانند باعث انزال دردناک، مشکلات ادراری و کاهش میل جنسی شوند. همچنین، درمانهای سرطان پروستات (جراحی و هورمون درمانی) اغلب عوارض جانبی جدی بر عملکرد نعوظ و میل جنسی دارند. درمان: درمان مشکل اصلی پروستات توسط اورولوژیست اولین قدم است. پس از آن، برای مدیریت عوارض جانبی جنسی، میتوان از داروهای اختلال نعوظ، سکس تراپی و مشاوره برای سازگاری با شرایط جدید استفاده کرد.
۷. تاثیر بیماریهای مزمن (دیابت، قلبی و…)
بیماریهای سیستمیک مانند دیابت، فشار خون بالا، بیماریهای قلبی و ام اس میتوانند با آسیب رساندن به عروق خونی و اعصاب، مستقیما بر توانایی نعوظ تاثیر بگذارند. خستگی و درد ناشی از این بیماریها نیز میل جنسی را کاهش میدهد. درمان : مدیریت دقیق و موثر بیماری اصلی، کلید بهبود سلامت جنسی است. کنترل قند خون، فشار خون و کلسترول، همراه با تغییرات سبک زندگی، میتواند عملکرد جنسی را به طور چشمگیری بهبود بخشد.
۸. تاثیر داروها بر عملکرد جنسی
لیست بلندبالایی از داروها میتوانند عوارض جانبی جنسی داشته باشند. شایعترین آنها شامل داروهای ضدافسردگی (SSRIs)، داروهای فشار خون (بتابلاکرها و دیورتیکها)، آنتیهیستامینها و مسکنهای اپیوئیدی هستند.درمان: هرگز داروی خود را خودسرانه قطع نکنید. با پزشک خود در مورد این عارضه صحبت کنید. او ممکن است بتواند دوز دارو را تنظیم کند، داروی جایگزین تجویز نماید یا راهکار دیگری برای مدیریت این عارضه پیشنهاد دهد.
۹. ناباروری مردان و تاثیر روانی آن
تشخیص ناباروری میتواند یک بحران روانی بزرگ برای یک مرد باشد و منجر به احساس شکست، شرم، افسردگی و کاهش شدید عزت نفس شود. این فشار روانی به خودی خود میتواند باعث اضطراب عملکرد و کاهش میل جنسی شده و رابطه زوج را تحت تاثیر قرار دهد. درمان: در کنار پیگیری درمانهای پزشکی برای ناباروری، دریافت مشاوره روانشناسی فردی و زوجی بسیار حیاتی است. این مشاورهها به زوج کمک میکند تا با استرس این فرآیند کنار بیایند، ارتباط خود را حفظ کنند و از نظر عاطفی از یکدیگر حمایت نمایند.
نتیجه گیری:
روانشناسی جنسیتی مردان به ما نشان میدهد که بسیاری از رفتارهایی که ما به عنوان ویژگیهای «مردانه» میشناسیم، فیلمنامههایی اجتماعی هستند که از کودکی به ما آموخته شدهاند. اگرچه برخی از این ویژگیها مانند تلاش برای موفقیت میتوانند مثبت باشند، اما مدل سفت و سخت سنتی آن اغلب به سلامت روان، سلامت جسمی و روابط مردان آسیب میزند. مردانگی سالم به معنای داشتن حق انتخاب است؛ انتخاب اینکه چه زمانی قوی باشند و چه زمانی آسیبپذیر، چه زمانی مستقل باشند و چه زمانی درخواست کمک کنند، و چه زمانی رهبر باشند و چه زمانی یک حامی مهربان. این انعطافپذیری، کلید سلامت روان و داشتن یک زندگی کاملتر و معنادارتر برای مردان امروز است.
منابع
- American Urological Association (AUA)
- Mayo Clinic
- Cleveland Clinic
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK)
- Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5)
- The Journal of Sexual Medicine
- Urology Care Foundation
- International Society for Sexual Medicine (ISSM)
